Kiler Düzeni: Kavanoz, Etiket, Raf
Kileri kavanozlarla, etiketlerle ve raf planıyla düzenlemenin, ürünleri bozulmadan saklamanın ve neyin nerede olduğunu hep bilmenin yolları.
İyi bir kiler düzeni üç şeye dayanır: hava almayan kavanozlar, okunaklı etiketler ve kullanım sıklığına göre yerleştirilmiş raflar. Kuru gıdaları paketinden çıkarıp şeffaf kavanozlara aktarır, her kavanoza adını ve açılış tarihini yazar, sık kullandıklarını göz hizasına koyarsan hem israf azalır hem de ne eksik olduğunu bir bakışta görürsün.
İşe kileri boşaltarak başla
Düzenlemeye mevcut düzenin üstüne yeni kavanoz ekleyerek başlama. Önce bütün rafları boşalt, rafları sil ve kuru bırak. Çıkan ürünleri masaya grup grup diz: bakliyat, un ve irmik, makarna, şeker ve tuz, baharat, kuru meyve ve kuruyemiş, konserve ve salça, çay ve kahve.
Bu sırada son kullanma tarihine bak. Tarihi geçmiş, nem kapmış ya da içinde böcek görülen ürünleri ayır. Aynı üründen birden fazla açık paket varsa bunları birleştir. Bu ilk ayıklama, kaç kavanoza ihtiyacın olduğunu da gösterir.
Kavanoz seçimi
Cam mı, plastik mi?
Cam kavanoz koku tutmaz, kolay yıkanır ve içindekini net gösterir. Ağırdır ve düşerse kırılır; alt raflarda ve büyük boylarda bunu düşün. Kaliteli gıdaya uygun plastik kaplar hafiftir, üst raflarda daha güvenlidir. Hangi malzemeyi seçersen seç, kapağın contalı olması önemlidir. Contasız kapak nemi ve böceği içeri alır.
Boy ve şekil
Kare ya da dikdörtgen kaplar rafa yan yana boşluksuz dizilir; yuvarlak kavanozların arasında boşluk kalır. Büyük bir aile için un, şeker ve pirinçte iri boy kavanoz seç. Az kullanılan bakliyat ve tohumlar için orta boy yeterli. Baharatlar için küçük ve aynı seriden kavanozlar raf düzenini toparlar.
Kavanozun ağız genişliği de önemli. Unu ya da pirinci kaşıkla ya da ölçü kabıyla alacaksan geniş ağızlı model seç. Dar ağızlı şişeler sıvı yağ ve sirke gibi dökülerek kullanılan ürünlere uygundur.
Etiketleme
Şeffaf kavanozda bile etiket gerekir. Kırmızı mercimek ile bulgur ya da şeker ile tuz uzaktan kolayca karışır. İyi bir etikette şunlar bulunur:
- Ürünün adı: Büyük ve okunaklı harflerle.
- Açılış ya da doldurma tarihi: Hangi ürünün önce tüketilmesi gerektiğini gösterir.
- Son kullanma tarihi: Paketten aktardığın ürünlerde paketin üstündeki tarihi etikete geçir.
- Gerekirse pişirme notu: Bakliyatta ıslatma süresi, pirinçte su miktarı gibi kısa bilgiler işini kolaylaştırır.
Etiketi kavanozun ön yüzüne, kapağa değil gövdeye yapıştır; kapaklar karışabilir. Tarihi değişen ürünler için silinebilir kalem ya da tebeşir etiket pratiktir.
Rafları kullanım sıklığına göre yerleştir
Kilerde her raf aynı değerde değildir. Göz hizası en kolay ulaşılan yerdir; burası her gün ya da her hafta kullandığın ürünlerin yeridir. Çay, şeker, pirinç, makarna ve sık kullandığın bakliyat bu rafa gelsin.
- Üst raflar: Az kullanılan, hafif ürünler. Mevsimlik malzemeler, yedek paketler, bayramda açılan kaplar.
- Orta raflar: Günlük kullanılan kuru gıdalar ve baharatlar.
- Alt raflar: Ağır ürünler. Büyük un kavanozu, konserve ve salça kavanozları, sıvı yağ.
- Zemin: Patates ve soğan gibi serin ve karanlık ortam isteyen ürünler, havalandırmalı sepetlerde.
Derin raflarda arkada kalan ürünler unutulur. Bunu önlemek için kaydırmalı sepetler ya da döner tablalar kullanabilirsin. Yeni aldığın ürünü arkaya, eskisini öne koyma alışkanlığı da israfı azaltır.
Ürünleri doğru koşulda sakla
Kiler serin, kuru ve karanlık olmalı. Güneş alan, ocağa yakın ya da nemli bir duvara bitişik kilerde kuru gıdalar çabuk bozulur. Bakliyat ve unu kavanoza aktarmadan önce paketini kontrol et; şüphe duyduğun ürünü birkaç gün dondurucuda bekletmek böcek yumurtalarının gelişmesini engeller. Kavanozları yeniden doldurmadan önce yıka ve tamamen kurut; nemli kavanoz ürünü küflendirir.
Patates ile soğanı aynı sepette saklama, biri diğerinin bozulmasını hızlandırır. Kahve ve baharatları ışıktan koruyan koyu renkli kaplarda tut.
Düzeni sürdürmek için bir liste tut
Kilerin ayrı bir oda değil de mutfakta bir dolapsa aynı kurallar geçerli; yalnız daha seçici olman gerekir. Dar dolaplarda kapı arkasına takılan ince raflar baharatlar için iyi bir yerdir. Yedek paketleri başka bir dolapta tutarak kilerde yalnız açık ürünleri bırakabilirsin.
Kiler kapağının iç yüzüne bir alışveriş listesi as. Bir kavanoz yarıya indiğinde adını listeye yaz. Ayda bir rafların önünden geçip tarihleri kontrol et. Bu küçük alışkanlık, aynı üründen fazla alma ya da kritik bir ürünün bitmesi sorununu ortadan kaldırır.
Kavanoz, saklama kabı ya da raf düzenleyici arıyorsan ürünler sayfasında ölçü ve malzeme bilgilerini karşılaştırarak kilerine uygun olanları seçebilirsin.