El Yapımı Ürün Nasıl Fiyatlanır?

El yapımı ürün fiyatlanırken dört kalem toplanır: malzeme, emek, genel gider ve kâr payı. Bunlardan birini atlarsan, özellikle de kendi emeğini sıfır sayarsan, satış arttıkça yorulup kazanamadığını fark edersin. Doğru fiyat, piyasaya bakmadan önce kendi maliyetini bilmekle başlar.

Malzemeyi gram gram hesapla

İlk kalem en kolay görünen ama en çok eksik hesaplanan kalemdir. Bir kolye için sadece zinciri ve ucu sayıp halkaları, kilidi, poşeti ve kartı unutmak çok yaygındır.

1. Bir ürün için kullandığın her malzemeyi listele, en küçük parçaya kadar.
2. Toptan aldığın malzemenin birim maliyetini bul. Örneğin bir makara ipten kaç ürün çıktığını say ve makara fiyatını o sayıya böl.
3. Fire payı ekle. Kesimde, denemede ya da hatalı üründe kaybettiğin malzemeyi hesaba kat.
4. Ambalajı da malzeme sayısına ekle: kutu, kâğıt, etiket, kurdele, koruyucu.

Bu listeyi bir kez çıkarınca her yeni üründe aynı mantıkla hızlıca hesap yapabilirsin. Malzeme fiyatları değiştikçe listeyi güncelle.

Emeğini saat üzerinden fiyatla

El yapımı işte en değerli kalem emektir ve en çok ihmal edilen de odur. Kendine bir saatlik ücret belirle. Bunu yaparken şöyle düşünebilirsin: aynı becerini bir atölyede ya da işyerinde kullansan saat başı ne kazanmak isterdin?

Sonra bir ürünün sana kaç saate mal olduğunu ölç. Sadece üretim süresini değil, şunları da say:

• Hazırlık: malzemeyi kesmek, boyamak, kalıplamak
• Bekleme gerektiren işlerde arada yaptığın kontroller
• Paketleme ve etiketleme
• Ürün fotoğrafı çekmek ve açıklama yazmak
• Müşteriyle yazışma ve kargoya verme

Birkaç ürünü kronometreyle yaparak ortalama süreyi bul. Saatlik ücretini bu süreyle çarptığında emek maliyetin ortaya çıkar.

Genel giderleri ürüne dağıt

Doğrudan bir ürüne ait olmayan ama işini yürütmek için ödediğin her şey genel giderdir: atölye kirası, elektrik, internet, makine bakımı, yazılım abonelikleri, alet aşınması. Bunları görmezden gelirsen her satışta biraz zarar edersin ve bunu ancak ay sonunda fark edersin.

Hesap basittir. Bir aylık genel giderini topla. O ay kaç ürün ürettiğini ya da üretmeyi planladığını yaz. Toplam gideri ürün sayısına böl. Çıkan tutar, her ürüne eklemen gereken genel gider payıdır. Ürünlerin boyutları çok farklıysa bu payı ürünün harcadığı zamana göre dağıtmak daha adil olur.

Kâr payını ayrı bir kalem olarak ekle

Malzeme, emek ve genel gideri topladığında maliyetini bulursun. Bu, başa baş noktandır. Kâr payı bunun üzerine eklenir ve işini büyütmen, yeni malzeme alman, zor zamanlarda ayakta kalman için gereklidir.

Emeğin zaten maliyetin içindeyse kâr, senin maaşın değil, işletmenin payıdır. Bu ayrımı yapmak önemlidir. Maaşını kâr payından alırsan, satışların düştüğü bir ayda hem işletme hem sen boşta kalırsın.

Komisyon ve kargoyu unutma

Bir pazaryerinde ya da başka bir kanalda satıyorsan satış komisyonu, ödeme hizmeti kesintisi ve kargo gibi giderleri de fiyata dahil etmelisin. Bu oranlar kanaldan kanala değişir. Hangi kanalda ne ödediğini bilip fiyatını ona göre kur.

Sonra piyasaya bak

Kendi maliyetini bildikten sonra benzer ürünlerin hangi aralıkta satıldığına bakabilirsin. Üç durumla karşılaşırsın:

• Senin fiyatın piyasanın içinde: Rahatsın, kaliteni ve hikâyeni öne çıkar.
• Senin fiyatın piyasanın altında: Muhtemelen bir kalemi eksik hesaplıyorsun ya da kendini değerinin altında satıyorsun. Fiyatını yükseltmeyi düşün.
• Senin fiyatın piyasanın üstünde: Ya üretim süreni kısaltman, malzemeyi daha uygun alman ya da ürünün neden daha değerli olduğunu müşteriye açıkça göstermen gerekir.

Piyasadaki en ucuz ürünle yarışmaya çalışma. El yapımı işte bu yarışı genellikle seri üretim kazanır. Senin avantajın emek, özen ve kişiye özel olmaktır.

Kişiye özel işlerde ek ücret

İsim yazdırma, özel renk, farklı ölçü ya da müşterinin kendi tasarımıyla çalışma gibi talepler ek zaman ister. Bunları standart fiyatın içine gömersen, kişiye özel sipariş arttıkça kazancın erir. Kişiselleştirme için ayrı bir ek ücret belirle ve bunu ürün açıklamasında açıkça yaz. Müşteri neye para verdiğini görünce itiraz etmez.

Acil siparişler için de aynı mantık geçerli. Sırayı değiştirip bir işi öne alıyorsan, diğer işlerini ertelediğin ya da fazla mesai yaptığın için bunun bir karşılığı olmalı. Hızlı teslim ek ücretini baştan söylemek, sonradan pazarlık yapmaktan çok daha kolaydır.

Fiyatını düzenli gözden geçir

Malzeme fiyatları değişir, ustalaştıkça hızlanırsın, yeni aletler alırsın. Fiyatını birkaç ayda bir bu hesapla yeniden kontrol et. Ani ve büyük artışlar yerine küçük ve düzenli güncellemeler müşteriyi daha az rahatsız eder. Vergi ve faturalama tarafında güncel yükümlülükleri mali müşavirinden öğrenmen gerekir. El yapımı ürünlerini bir mağaza üzerinden satmayı düşünüyorsan satıcı kaydı sayfasından başlayabilirsin.