Hasır Sepet Bakımı

Hasır sepet bakımının özü üç kurala dayanır: düzenli toz al, gerekirse sadece hafif nemli bezle sil ve sepeti hiç ıslak bırakma. Hasır, saz, rattan ya da kamış gibi doğal liflerden örülen sepetler fazla sudan da fazla kuruluktan da zarar görür. Dengeyi korursan bir sepet yıllarca kullanılır.

Haftalık toz alma

Hasırın örgü aralarında toz çok çabuk birikir. Bu toz zamanla nemi çeker, lifleri matlaştırır ve küfe zemin hazırlar. Bu yüzden en önemli bakım, düzenli yapılan basit toz almadır.

• Yumuşak kıllı bir fırça ya da eski bir boya fırçasıyla örgü aralarını süpür.
• Elektrikli süpürgenin fırça başlığını düşük güçte kullanabilirsin.
• Sepeti ters çevirip hafifçe vurarak iç kısımdaki kırıntıları dök.
• Saç kurutma makinesinin soğuk ayarıyla örgü aralarına üflemek de işe yarar.

Lekeli sepeti temizlemek

Toz almak yetmediğinde sepeti yıkamak yerine nemli temizlik yap. Hasırı suya batırmak lifleri şişirir, kuruyunca da çatlatır ve şeklini bozar.

1. Bir kaba ılık su koy, içine birkaç damla sıvı sabun ya da yumuşak bir deterjan ekle.
2. Bir bezi bu suya batır ve sıkabildiğin kadar sık. Bez ıslak değil, nemli olmalı.
3. Sepeti örgü yönünde, lifleri ters çevirmeden sil.
4. Lekeli bölgeye yumuşak bir diş fırçasıyla nazikçe dokun.
5. Temiz suyla nemlendirdiğin ikinci bir bezle sabun kalıntısını al.
6. Sepeti havadar, gölge bir yerde kurumaya bırak.

Kurutmada yapılan hata

Sepeti hızlı kurusun diye kaloriferin üzerine ya da güneşin altına koyma. Ani ısı, lifleri kurutup kırılgan hâle getirir. Rengi de soldurabilir. En iyisi, oda sıcaklığında ve hava akımı olan bir köşede kendi kendine kurumasıdır. İçi derin bir sepetse kuruturken ters çevirip altına bir havlu ser, böylece iç kısım da hava alır.

Küf ve nemle başa çıkmak

Banyoda, bodrumda ya da rutubetli bir dolapta duran sepetlerde küf oluşabilir. Küf genellikle beyaz, gri ya da yeşilimsi noktalar hâlinde ve hafif toprak kokusuyla kendini belli eder.

Küfü fark ettiğinde sepeti önce dışarıda, açık havada iyice fırçala ki sporlar evin içine yayılmasın. Sonra beyaz sirke ile suyu eşit miktarda karıştır, bu karışımla nemlendirdiğin bir bezle küflü bölgeyi sil. Sepeti gölgede, havadar bir yerde tamamen kurut. Küf derine işlemişse ve kokusu geçmiyorsa, özellikle yiyecekle temas eden sepetlerde o sepeti değiştirmen daha doğru olur.

Banyoda kullanacaksan

Banyo hasır için en zor ortamdır. Banyoda sepet kullanmak istiyorsan duştan uzak bir köşeye koy, banyoyu düzenli havalandır ve sepetin altında hava dolaşımı olsun diye onu doğrudan zemine koymak yerine küçük ayaklar ya da bir raf üzerine yerleştir.

Kuruyan ve çatlayan sepet

Çok kuru bir ortamda, örneğin kalorifer yanında ya da kışın ısıtılan bir odada duran hasır sepetin lifleri kırılgan hâle gelebilir. Bunu önlemek için sepeti arada bir hafif nemli bir bezle silebilir ya da birkaç dakika duşun buharlı ortamında bekletebilirsin. Lif biraz nem alınca esnekliğini geri kazanır.

Kırılan ya da çıkan bir lif varsa onu çekip koparma. Ucunu örgünün içine doğru nazikçe yerleştir. Gerekirse şeffaf bir ahşap yapıştırıcısıyla küçük bir nokta ile sabitleyebilirsin.

Saklama ve kullanım alışkanlıkları

Sepetin ömrünü bakımdan çok günlük kullanım belirler. Birkaç basit alışkanlık bile büyük fark yaratır.

• Sepete kapasitesinin üzerinde yük koyma. Saplar ve taban en çok ağırlıktan zarar görür.
• Islak çamaşırı doğrudan hasır sepete atma, önce bir torbaya koy ya da içine bez astar dik.
• Meyve ve ekmek koyacaksan altına bir bez ser, kırıntı ve nem lif aralarına girmesin.
• Uzun süre kullanmayacaksan sepeti kâğıtla doldurup şeklini koru, kumaş bir torbaya koyarak kuru bir dolapta sakla.
• Üst üste istiflenen sepetlerin arasına kâğıt koy ki birbirini ezmesin.

Boyalı ve vernikli sepetler

Bazı hasır sepetler boyanmış ya da üzeri ince bir vernikle kaplanmıştır. Bu sepetler doğal olanlara göre nemden biraz daha az etkilenir ama boya tabakası sert fırçayla ya da çözücülerle zarar görebilir. Bu tür sepetleri sadece kuru ya da hafif nemli yumuşak bir bezle sil, sirkeli karışımı önce görünmeyen bir köşede dene. Renk bezde kalıyorsa o yöntemi bırak. Vernik zamanla matlaşırsa yüzeyi tozdan arındırıp ince bir kat su bazlı vernikle yenileyebilirsin, ama bunu yalnızca yiyecekle temas etmeyen sepetlerde yap.

Yeni bir sepet seçerken

Sıkı örülmüş, lifleri düzgün ve tabanı sağlam bir sepet hem daha uzun dayanır hem de daha kolay temizlenir. Saplar gövdeye nasıl bağlanmış, ona bak. Sadece yapıştırılmış saplar ağır yükte kopabilir, örgüye işlenmiş saplar daha dayanıklıdır. Farklı örgü ve boyutlardaki hasır ürünleri incelemek için ürünler sayfasına göz atabilirsin.