El Yapımı Seramik Bulaşık Makinesinde Yıkanır mı?

El yapımı seramiğin bulaşık makinesinde yıkanıp yıkanamayacağı parçaya göre değişir. Yüksek ısıda pişirilmiş, içi ve dışı tamamen sırlı, üzerinde altın yaldız ya da el boyaması olmayan parçalar çoğunlukla makineye girebilir. Düşük ısıda pişmiş, sırsız alanı geniş, yaldızlı ya da özel süslemeli parçaları ise elde yıkamak gerekir. En doğru bilgiyi her zaman parçayı yapan usta verir.

Makine seramiğe ne yapar?

Bulaşık makinesi seramiği üç yoldan yorar: sıcak su, güçlü deterjan ve parçaların birbirine çarpması. Endüstriyel tabaklar bu koşullara göre tasarlanır. El yapımı parçalarda ise sırın kalınlığı, çamurun yoğunluğu ve pişirim sıcaklığı parçadan parçaya değişebilir.

Uzun vadede makinede yıkanan uygun olmayan bir parçada şunları görebilirsin:

• Sırın parlaklığını kaybetmesi, matlaşması
• Yüzeyde ince saç çatlakları oluşması
• El boyaması desenlerin solması
• Altın ya da gümüş yaldızın kararması ve dökülmesi
• Sırsız tabanın su çekip lekelenmesi

Parçanın makineye uygun olup olmadığını nasıl anlarsın?

Satıcı ya da usta bir bilgi vermediyse parçayı şöyle inceleyebilirsin:

1. Tabanı kontrol et: Sırsız taban sertse, tırnakla kazındığında toz bırakmıyorsa ve dokunduğunda cam gibi bir his veriyorsa yüksek ısıda pişmiş olma ihtimali yüksektir.
2. Su testi yap: Sırsız tabana birkaç damla su damlat. Su hemen emiliyor ve koyu leke bırakıyorsa çamur gözeneklidir; bu parçayı makineye koyma.
3. Sese bak: Parçanın kenarına tırnağınla hafifçe vur. Net ve çınlayan bir ses yoğun pişmiş seramiğe işaret eder. Boğuk bir ses gözenekli ya da çatlak bir parçaya işaret edebilir.
4. Süslemeye bak: Metalik yaldız, sır üstü boyama ya da çıkartma varsa elde yıka.

Bu testler kesin sonuç vermez, sadece fikir verir. Ürün sayfasında ya da etikette bulaşık makinesi bilgisi yoksa satın almadan önce sormak en iyisidir.

Elde doğru yıkama

El yapımı seramiği elde yıkamak uzun sürmez ve parçanın ömrünü uzatır:

• Ilık su kullan. Çok sıcak ya da çok soğuk su ani ısı farkı yaratır ve çatlamaya yol açabilir.
• Yumuşak bir sünger ve sıvı bulaşık deterjanı yeter. Tel, sert ovma süngeri ve aşındırıcı toz kullanma.
• Çay ve kahve lekeleri için karbonatla hafifçe ov, bekletmeden durula.
• Yıkadıktan sonra parçayı hemen kurula ya da ters çevirip sırsız tabanı havayla kurusun. Sırsız tabanı uzun süre ıslak bırakma.
• Uzun süre suda bekletme. Özellikle sırsız alanı olan parçalar su çeker.

Makineye koyacaksan dikkat etmen gerekenler

Parçanın makineye uygun olduğunu öğrendiysen bile birkaç önlem işini kolaylaştırır. Seramiği üst rafa ya da diğer bulaşıklarla temas etmeyecek şekilde yerleştir. Çarpışmalar kenarlarda küçük kırıklara yol açar. Yoğun ve çok sıcak programlar yerine eko ya da hassas programı seç. Kurutma aşamasında yüksek ısı kullanılan programlardan kaçın, kapağı açıp doğal kurumasını bekle.

Makinede limon ya da narenciye kokulu, aşındırıcı tablet kullanmamak da sırın parlaklığını korur. Parçanın birkaç yıkamadan sonra matlaşmaya başladığını fark edersen makineyi bırakıp elde yıkamaya geç. Makineden çıkardıktan sonra parçayı hemen soğuk bir zemine koyma. Sıcak seramik ile soğuk mermer tezgâh arasındaki fark çatlak yapabilir.

Saklama ve günlük kullanımda küçük önlemler

Seramiğin ömrünü yalnızca yıkama yöntemi belirlemez. Dolapta nasıl durduğu da önemlidir. Tabakları üst üste koyarken aralarına ince bir keçe, kâğıt havlu ya da kumaş peçete yerleştir. Böylece sırlı yüzey, üstteki parçanın sırsız tabanıyla sürtünüp çizilmez. Fincanları kulpundan asmak yerine ağız üstü ya da düz olarak yerleştir; kulp, parçanın en zayıf noktasıdır.

Sıcak içecek koymadan önce soğuk bir fincanı birkaç saniye ılık suyla ısıtmak, ani ısı şokunu önler. Buzdolabından çıkardığın seramik bir kâseyi doğrudan ocağa ya da sıcak fırına koyma. Yüzeyde ince bir çatlak fark edersen o parçayı artık sıvı servisinde kullanma; çatlak zamanla genişleyebilir ve içine su girerek parçayı kırılgan hale getirebilir. Bu tür parçalar kalem kutusu, saksı altı ya da süs eşyası olarak ikinci bir hayata devam edebilir.

Mikrodalga ve fırın ne olacak?

Bulaşık makinesine uygun olmak, parçanın mikrodalgaya ya da fırına da uygun olduğu anlamına gelmez. Metalik yaldızlı parçaları mikrodalgaya kesinlikle koyma; kıvılcım çıkarabilir. Gözenekli çamur mikrodalgada nem nedeniyle aşırı ısınabilir. Fırına girecek parçalar ise özel olarak buna göre yapılmalıdır. Kullanım amacını satın almadan önce belirlemek ve buna göre sormak, sonradan yaşanacak hayal kırıklığını önler.

El yapımı seramik alırken bakım bilgisini sormak için ürün sayfasından satıcıya doğrudan yazabilirsin. Seramik ve el işi ürünleri incelemek istersen ürünler sayfasına göz at.