Deri Ayakkabı Bakımı: Boya, Cila, Nem

Deri ayakkabı bakımı bir sıra işidir: önce tozu ve kiri temizle, sonra deriyi nemlendir, ardından renge uygun boyayla besle, en son istersen cilayla parlat. Boya rengi ve korumayı verir, cila parlaklığı ve su direncini artırır, nem ise derinin çatlamasını önler. Bu üçünü karıştırmadan, doğru sıklıkta yapmak ayakkabının yıllarca dayanmasını sağlar.

Önce temizlik

Kirli bir deriye boya sürmek, kiri derinin içine hapsetmek demektir. Bakıma her zaman temizlikle başla.

1. Bağcıkları çıkar. Bağcık deliklerinin çevresi ve dil kısmı ancak böyle düzgün temizlenir.
2. Ayakkabının içine bir kalıp ya da buruşturulmuş gazete koy. Deri gergin olursa temizlik ve boya eşit dağılır.
3. Yumuşak kıllı bir fırçayla tozu ve kurumuş çamuru al. Taban ile saya arasındaki birleşim çizgisine özellikle dikkat et.
4. İnatçı kirler için hafif nemli bir bezle sil. Bezi ıslatma, yalnızca nemlendir.
5. Ayakkabıyı oda sıcaklığında, doğal yolla kurumaya bırak.

Kış aylarında yollardaki tuz deride beyaz halkalar bırakır. Bu lekeleri suyla biraz seyreltilmiş sirkeyle hafifçe silip ardından temiz nemli bezle geçebilirsin. Lekeyi tamamen kuruttuktan sonra bakıma devam et.

Nem: derinin görünmeyen ihtiyacı

Deri, hayvan derisinden yapılan doğal bir malzemedir ve zamanla içindeki yağı kaybeder. Kuruyan deri sertleşir, büküldüğü yerlerden çatlar. Bu çatlaklar bir kez oluştuktan sonra geri dönmez.

Bu yüzden boyadan önce deri bakım kremi ya da deri besleyici kullan. Az miktarda ürünü yumuşak bir bezle dairesel hareketlerle sür. Özellikle ayakkabının ön kısmındaki kıvrılma çizgilerine iyice yedir. Birkaç dakika emmesini bekle. Fazlasını temiz bir bezle al.

Nemlendirmenin sıklığı kullanıma bağlıdır. Her gün giydiğin bir ayakkabıyı ayda bir kez nemlendirmek genelde yeterlidir. Kuru ve sıcak havada ya da sık ıslanan ayakkabılarda bu aralığı kısaltabilirsin.

Boya: renk ve koruma

Ayakkabı boyası, derinin rengini tazeler, küçük çizikleri kapatır ve yüzeye ince bir koruma katmanı ekler. Renk seçimi burada çok önemlidir.

• Ayakkabının rengiyle aynı ya da bir ton açık boya seç. Koyu boya geri alınamaz, açık boya ise sonradan koyulaştırılabilir.
• Emin değilsen renksiz boya kullan. Her renge uyar, rengi değiştirmeden besler.
• Kahverengi ayakkabılarda farklı tonlar vardır. Boyayı önce dil kısmı gibi görünmeyen bir yerde dene.

Boyayı az miktarda, bezle ya da küçük bir aplikatör fırçayla, ince katmanlar halinde sür. Kalın sürülen boya kurumaz, giysilere bulaşır ve yüzeyde topaklanır. Birkaç dakika kurumasını bekle, sonra at kılı gibi yumuşak bir fırçayla hızlı hareketlerle fırçala. Bu fırçalama boyayı deriye yedirir ve ilk parlaklığı verir.

Cila: parlaklık ve su direnci

Cila genelde mum bazlıdır ve krem boyadan daha sert bir katman oluşturur. Özellikle burun ve topuk kısmında güçlü bir parlaklık ve suya karşı ek bir koruma sağlar. Her ayakkabının cilaya ihtiyacı yoktur; gündelik ayakkabılarda iyi bir boya ve fırçalama yeterlidir.

Cila yapmak istersen şöyle ilerle:

1. Pamuklu bir bezi parmağına sar ve çok az cila al.
2. Burun ve topuk kısmına küçük dairelerle sür.
3. Beze bir iki damla su ekle ve aynı hareketle devam et. Katmanlar yavaş yavaş parlamaya başlar.
4. Ayakkabının kıvrılan bölgelerine kalın cila sürme. Mum katmanı orada çatlar ve dökülür.

Islanan ayakkabı ve saklama

Yağmurda ıslanan deri ayakkabıyı asla kaloriferin, sobanın ya da saç kurutma makinesinin önünde kurutma. Hızlı ısı deriyi büzüştürür ve sertleştirir. Doğru yol şudur: ayakkabının içine gazete kâğıdı doldur, kâğıt nemi çektikçe değiştir ve ayakkabıyı oda sıcaklığında, yan yatırarak kurumaya bırak. Tamamen kuruduktan sonra mutlaka nemlendir, çünkü su derinin yağını da alıp götürür.

Saklarken birkaç alışkanlık fark yaratır:

• Aynı ayakkabıyı her gün giyme. Bir gün dinlenen deri içindeki teri ve nemi atar.
• İçine ahşap ayakkabı kalıbı koy. Kalıp şekli korur ve nemi çeker.
• Kutuda saklayacaksan kumaş bir torbaya koy; naylon poşet deriyi terletir.
• Güneş alan ve nemli yerlerden uzak tut.

Süet ve nubuk farklıdır

Bu yazıdaki boya ve cila yöntemi düz yüzeyli deri içindir. Süet ve nubuk gibi tüylü derilere krem boya ya da cila sürülmez. Bunlar için özel fırça, leke silgisi ve sprey koruyucu kullanılır. Ayakkabının türünü bilmiyorsan etiketine ya da satıcıya bakmak en güvenlisidir.

Bakım için gereken fırça, krem ve kalıp gibi malzemeleri ürünler sayfasında bir arada inceleyebilirsin.